SAĞLIK
Giriş Tarihi : 01-02-2022 14:25   Güncelleme : 01-02-2022 14:25

Diş ağısına neler iyi gelir

Diş ağrısı çoğunlukla dişte meydana gelen bazı sorunlar sonucunda; dişin içinde, çenede ve yüzün belirli noktalarında hissedilen oldukça rahatsız edici, kişinin yaşam kalitesini düşüren, genellikle şiddetli bir ağrıdır. Diş ağrısı birçok nedenden dolayı ortaya çıkabilir.

Diş ağısına neler iyi gelir
Diş eti tahrişinden kaynaklanabilen küçük çaplı diş ağrıları bir süre sonra kendiliğinden düzelebilirken; bazı ağız ve diş problemlerinin (Dişin merkezinde gerçekleşen bakteriyel bir enfeksiyondan dolayı oluşan diş apsesi, diş eti enfeksiyonu vb. )yol açtığı şiddetli diş ağrıları için vakit kaybedilmeden bir diş hekimine başvurmak gerekir.

Diş ağrısı şikayeti özellikle gece saatlerinde artış gösterebilir. Zira hormonal değişikliklerle damar içi basıncındaki yükselme ve bununla birlikte damarsal genişlemeler gece saatlerinde diş ağrısının şiddetinde artışa neden olur.

Bir diş üç katmandan oluşur

Mine: Diş etinin üstündeki sert dış diş tabakası.

Dentin: Mine altındaki biraz daha yumuşak tabaka. (Canlı bir yapıdır. Yüzde 70'i mineral tuzları; yüzde 20’si organik madde ve yüzde 10'u da sudan oluşur.

Pulpa (Diş Özü): Bir dişin merkezindeki sinirler ve kan damarları.

Dentin, mineden pulpaya giden yoğun şekilde paketlenmiş mikroskobik tüplerden yapılmıştır. Dentin koruyucu mine kaplamasını kaybederse; mikroplar, toksinler ve sıcak, soğuk veya tatlı uyarıcılar gibi zararlı maddeler, dentin tüplerinden geçebilir ve altındaki canlı pulpa üzerinde zararlı ve ağrılı bir etki yapabilir. Pulpa, kendini onarmaya ve savunmaya çalışırken bu zararlı uyaranlara iltihaplanarak (buna pulpitis denir) yanıt verir. Pulpitis, çoğunlukla diş çürükleri nedeniyle ortaya çıkan dişözünün (diş pulpasının) enflamasyonudur.

İki tür pulpitis vardır:

Tersine çevrilebilir pulpitis: Pulpadaki hasar geniş değildir ve dişe uygun diş tedavisi yapılırsa iyileşme potansiyeline sahiptir.

Geri döndürülemez pulpitis: Pulpadaki iltihaplanma ve hasar, pulpanın hızlı diş tedavisi ile bile hayatta kalması için çok geniştir.

Diş çürüğü pulpitisin en yaygın nedenidir. Şekerli yiyecek ve içecekler yediğimizde ağzımızdaki bakteriler şekeri tüketir ve asit salgılar. Zamanla asit, dişlerimizin mine tabakasındaki bakterilerin ve toksinlerinin daha yumuşak olan dentin tabakasına girmesine ve pulpayı tahriş etmek için içinden geçmesine izin veren bir deliği çözebilir.

Pulpitisin bir yan etkisi de, pulpa içindeki sinirler etrafındaki kan basıncının artmasıdır. Geri dönüşü olmayan pulpitis durumlarında, dişin içindeki artan basınç, dişe girebilecek kan miktarını sınırlar. Dişe yeterli kan girmezse, pulpa oksijen eksikliğinden dolayı ağrılı bir şekilde ölür. Diş çürümesinin yanı sıra, pulpitisin diğer olası nedenleri arasında gevşek, sızdıran veya kayıp dolgular, sakız aşınması, hassas dişlere sahip olmak, pulpanın yakınına bir diş dolgusu yerleştirilmesi yer alır.

Diş çürüğü, çoğu çocuk ve yetişkin için diş ağrısının birincil nedenidir. Ağızda yaşayan bakteriler, tüketilen gıdalardaki şeker ve nişasta üzerinde gelişir. Bu bakteriler, dişlerinizin yüzeyine yapışan yapışkan bir plak oluşturur. Plakta bulunan bakteriler tarafından üretilen asitler dişlerin (mine) dışındaki sert, beyaz kaplamadan geçerek bir boşluk oluşturabilir. Çürümenin ilk belirtisi, tatlı, çok soğuk veya çok sıcak bir şey yendiğinde ağrı hissi olabilir. Bazen çürük diş üzerinde kahverengi veya beyaz bir nokta olarak görünür. Öte yandan ağızdaki bakterilerin tümünün zararlı olduğu söylenemez. Nitekim ağızdaki bakterilerin faydalı olanları ağız içi dengenin sağlanmasında önemli bir rol oynar. Özetle, değişik türlerde bakterilere ev sahipliği eden ağız boşluğunun bakteri dengesi değiştiğinde ağız içi hastalıklar ortaya çıkmaktadır.

Diş ağrısına neden olabilen diğer faktörler arasında şunlar yer alabilir

* Diş veya diş kökünün aniden kırılması

* Bakteriyel bir enfeksiyondan dolayı meydana gelen diş apsesi

* Bazen tek bir dişte veya dişlerinizde soğuk havaya, sıvılara ve belirli yiyeceklere maruz kaldığında rahatsızlık hissedebilirsiniz. Bu durum dişlerinizin soğuk hava gibi bir veya daha fazla uyarana bağlı bir hassasiyet geliştirmiş olabileceği anlamına gelir. Diş hassasiyeti, hem minenin (dişinizin sert dış tabakası) hem de sementin (diş kökünü kaplayan doku) altında yatan doku olan açıkta kalan dentinden gelişir.

* Sinüs enfeksiyonunun dişlerde ağrı yapması

* Dişte oluşan çatlak ya da kırık bir diş

* Bruksizm (diş gıcırdatma): Dişlerinizi gece veya gündüz gıcırdatırsanız, bu dişlerin hassas orta katmanlarını açığa çıkararak zamanla dişlerin yıpranmasına neden olur ve çevredeki destek yapılarını da zorlayabilir.

* Yanlış hizalanmış dişler: Dişleriniz çarpıksa veya düzgün hizalanmamışsa, bu durum ağızda dengesiz basınca neden olabilir. Sonuç olarak dişlerdeki çarpıklık için ortodontik tedavi gerekir.

* Diş kökünde veya diş etlerinde meydana gelen iltihaplanma

* Diş dolgusunda oluşan hasar

* Diş çekilmesi (20’lik dişlerin zorunlu olarak çekilmesi). Yirmilik dişler ağrıya neden olabilir. Yirmilik dişler (azı dişleri) çıktıkça, sürmekte olan taç çevresindeki diş etinde iltihaplanma sıklıkla meydana gelir. Bu durum daha sonra diş eti enfeksiyonuna yol açabilir.

* Ağrı genellikle alt üçüncü azı dişinde meydana gelir ve çene ve kulağa uzanabilir. Etkilenen bölgede çene tam olarak kapanamadığı için şişlik olabilir. Şiddetli vakalarda boğazda ve ağız tabanında oluşan ağrı yutmayı zorlaştırabilir.

* Temporomandibular eklem bozuklukları çene ekleminizde ağrı olarak sınıflandırılır; ancak dişlerinizi de etkileyerek ağrıya yol açabilir.

* Çok nadiren, Ludwig anjina olarak da adlandırılan submandibuler boşluk enfeksiyonu diş ve çene ağrısına neden olabilir.

* Çok nadiren, kavernöz sinüs trombozu adı verilen bir durum: Kafatasının tabanında bulunan kavernöz sinüste bir pıhtı oluşur ve tedavi edilmemiş yüz, sinüs, kulak veya diş enfeksiyonunda gelişebilir.

Diş ağrısı belirtileri nelerdir?
* Diş ağrısının en çok görülen belirtisi, zonklayan ve sürekli olabilen dişte hissedilen ağrıdır ancak bazı durumlarda diş ağrısı dişe baskı uygulandığında (örneğin bir şeyi ısırma sonucunda) görülür.

* Hafif-orta dereceli tersinir pulpitisli dişler genellikle soğuk veya tatlı yiyecek ve içeceklere karşı daha duyarlıdır. Geri dönüşü olmayan pulpitisli dişler başlangıçta soğuğa duyarlıdır ancak durum kötüleştikçe pulpa sıcak şeylere karşı da giderek daha duyarlı hale gelir. Bu sürecin neticede soğuk içecekler şiddetli zonklama ağrısını azaltmaya dahi yardımcı olabilir.

* Diş çevresinde şişlik

* Ağızda meydana gelen kötü bir koku

* Diş ağrısı olan kişide ateş veya baş ağrısı da görülebilir

Diş ağrısı, çok daha ciddi bir sağlık sorununun belirtisi de olabilir. Diş ağrısı veya çene ağrısı ile birlikte yüksek ateş, kırmızı renkli diş etleri, ağızda hoş olmayan veya tuzlu tat, akıntı gibi enfeksiyon belirtileri nefes alma veya yutma güçlüğünde vakit kaybedilmeden doktora başvurulması gerekmektedir.

Diş ağrısı nasıl teşhis edilir?
Herhangi bir tedaviye başlamadan önce diş hekiminizin ağrınızın kaynağının doğru bir şekilde tanımlandığından emin olması gerekecektir. Bu nedenle diş hekimi hastalara şu soruları sorabilir:

* Ne kadar zamandır diş ağrınız var?

* Ağrıyı tarif et? Nerede bulunuyor? Keskin bir ağrı mı yoksa hafif zonklayan bir ağrı mı? Ne kadar acı veriyor?

* Ağrı kendiliğinden mi başlıyor?

* Dişleriniz sıcak veya soğuk yiyecek ve içeceklere duyarlı mı?

* Ağrı uykunuzu etkiledi mi?

Daha sonra diş hekiminiz, ağrıya neden olan sorunu saptamak için dişlerinizi muayene edecek ve röntgen çekecektir.

Öte yandan bilgisayarlı tomografi (BT) ya da manyetik rezonans görüntüleme (MRI) genellikle Ludwig anjini veya kavernöz sinüs trombozu gibi ciddi nadir tanıların teşhis edilmesi için kullanılabilir.

Daha sonra diş hekiminiz, ağrıya neden olan sorunu saptamak için dişlerinizi muayene edecek ve röntgen çekecektir.

Öte yandan bilgisayarlı tomografi (BT) ya da manyetik rezonans görüntüleme (MRI) genellikle Ludwig anjini veya kavernöz sinüs trombozu gibi ciddi nadir tanıların teşhis edilmesi için kullanılabilir.

Diş ağrısı için tedavi yöntemleri nelerdir?
Diş hekimi öncelikle diş ağrısının kaynağını bulmak için röntgen çekebilir veya başka klinik testler yapabilir. Diş veya çene ağrısını durdurmanın en iyi yolu öncelikle ağrı kesicilerdir. Doktor, diş etlerinde veya yüzde şişlik varsa veya hastanın ateşi varsa antibiyotik ( amoksisilin gibi ) reçete edebilir .

Diş hekimi, dişi güçlendirmeye ve dişin hassas olabilecek bir bölümünü kapatmaya yardımcı olmak için duyarsızlaştırıcı bir vernik veya florür tedavisi uygulayabilir. Diş eti çizgisinin altına sıkışmış zararlı bakteri ve plağı gidermek için derin bir temizliğin gerekli olduğu belirlenebilir.

Son diş muayenesinden bu yana bir süre geçtiyse, diş hekimi diş ağrısına yol açan birçok faktör bulabilir. Bu durumda diş hekimi, ciddiyet sırasına göre diş tedavisine öncelik verecektir. Diş ağrısının nedeni diş sinirinin bir enfeksiyonu ise, kanal tedavisine yani enfekte olmuş puplanın çıkarılmasına ve sızdırmaz bir malzeme ile değiştirilmesine ihtiyaç duyulabilir. Oluşan enfeksiyona diş pulpasının bulunduğu boşluğa sızan bakteriler neden olur.

Ağrıdan dişler veya çene ağrısına sinüs enfeksiyonu, kas veya sinir problemler yol açıyorsa, diş ağrısının altında yatan sağlık sorununun tedavisine yönelik planlamalar yapılacaktır.

Diş ağrısı için evde uygulanabilecek yöntemler nelerdir? Diş ağrısına ne iyi gelir?

‘Diş ağrısı için evde uygulanabilecek yöntemler nelerdir?’, ‘Diş ağrısına ne iyi gelir?’ soruları merak edilmektedir. Aşağıda maddelendirilen basit işlemler diş ağrısı hassasiyetinizi azaltabilse de önemli olan geçici çözümler değil, kalıcı tedavi yaklaşımlarıdır.

* Tuzlu su, dişleriniz arasındaki birikintileri gevşetebilir, dezenfektan görevi görebilir ve iltihabı azaltabilir. Bir çay kaşığı tuzu bir bardak ılık suya karıştırın ve ağzınızı iyice çalkalayın.

* Dişlerinizin arasına sıkışmış yiyecek parçacıklarını veya plağı temizlemek için diş ipi kullanın.

* Diş ağrısı dişin travmasından kaynaklanıyorsa yanağınızın dışına soğuk kompres uygulayın.

* Hidrojen peroksit (% 3'lük çözelti) iltihaplanmayı ve ağrıyı azaltmaya yardımcı olur. Hidrojen peroksiti eşit miktarda suyla seyreltilmelidir. Çözelti kesinlikle yutulmamalıdır.

Diş ağrısına iyi gelen bitkisel ürünler nelerdir?
Karanfil yağı: Karanfil yağı ağrıyı uyuşturan ve iltihabı azaltan doğal bir antiseptiktir. Bir pamuk topuna az miktarda karanfil yağı sürün ve ağrılı bölgeye uygulayın. Veya küçük bir bardak suya bir damla karanfil yağı ekleyin ve ağzınızı iyice çalkalayın

Vanilya özü: Vanilya özündeki ekstrat geçici olarak ağrıyı hafifletir ve antioksidanları bölgenin iyileşmesine yardımcı olur. Ekstraktı dişe ve diş etine günde birkaç kez uygulamak için bir pamuk yararlı olacaktır. Vanilya özünü dişe ve diş etine günde birkaç kez uygulamak için parmak uçlarınızı veya top pamuk kullanın.

Nane çayı: Nane çayının sakinleştirici özelliğinden yararlanmak amacıyla nane yapraklarını kaynatarak soğuması beklenmeli. Soğuyan nane çayı ağrıyan bölgeye uygulayabilirsiniz.

Sarımsak: Ezilmiş bir diş sarımsak ezmesi yapın ve etkilenen bölgeye uygulayın. Sarımsak, bakterileri öldürebilir (antimikrobiyal allisin içerir) ve ağrıyı hafifletebilir.

Ev yapımı kekik yağı: Kekik, güçlü antioksidan ve antibakteriyel özelliklere sahiptir. Diş ağrısı semptomlarını hafifletmek için suya birkaç damla kekik yağı ekleyebilir ve gargara yapabilirsiniz. Kekik uçucu yağını birkaç damla temiz suyla seyrelterek bir pamuk topuna ekleyebilirsiniz. Ardından etkilenen bölgeye uygulayabilirsiniz.

Ancak tüm bunların sadece bazı durumlarda işe yarayabilecek, geçici çözümler olabileceği unutulmamalı, mutlaka vakit kaybetmeden diş hekimine başvurulmalıdır.

Diş ağrısı nasıl önlenir?
Diş ağrısını önlemenin en iyi yolu dişlerinizi ve diş etlerinizi olabildiğince sağlıklı tutmaktır. Bunun için şu hususlara dikkat edilmelidir:

* Düzenli diş muayeneleri ihmal edilmemelidir.

* Florürlü diş macunu ile dişlerin günde iki kez yaklaşık 2 dakika fırçalanmalıdır.

* Diş fırçaları her 3-4t ayda bir veya daha kısa sürede değiştirilmelidir.

* Yiyecekleri, kalıntıları ve plakları temizlemek için her gün diş ipi veya diş arası fırçası kullanılarak dişlerin arası temizlenmelidir.
Sigara içmekten kaçınılmalıdır.

* Meyveler, sebzeler, protein ve yağlı balıklar açısından zengin, düzenli, dengeli bir beslenme planı uygulanmalı, şekerli yiyecek ve içeceklerin tüketimi en aza indirilmelidir.

Diş ağrım neden bu kadar şiddetli?
Dişinizin içindeki pulpa, sinirler, dokular ve kan damarlarıyla dolu yumuşak bir maddedir. Pulpa sinirleri vücudunuzdaki en hassas sinirler arasındadır. Nitekim söz konusu sinirler tahriş olduğunda veya bakteriler (apse) ile enfekte olduğunda şiddetli ağrıya neden olabilir.

Diş ağrısı, baş ağrısını tetikler mi?
Diş ağrısının yalnızca diş ve ağız bölgesinde oluştuğu düşüncesi yanlıştır. Zira diş ağrısı aynı zamanda vücudun çeşitli yerlerinde de hissedilebilmektedir. Diş ağrısı, baş ağrısına da neden olabilir. Sinüs enfeksiyonları gibi diğer sorunlar da bazen hem diş ağrısı hem de baş ağrısı şeklinde yayılabilir.

Diş ağrısı kendiliğinden geçebilir mi?
Bazı durumlarda diş ağrısı veya diş hassasiyeti kendiliğinden geçebilir. Bu durum, büyük olasılıkla dişinizin geri dönüşlü bir enflamatuar tepkisi olarak açıklanır. Ancak unutulmamalıdır ki bir diş hekimi ağrınızın nedeni hakkında doğru bir teşhis koyduktan sonra, daha fazla hasar önlenebilir ve diş ağrısına kalıcı çözüm bulunulabilir.

Kolonya, alkol diş ağrısına iyi gelir mi?
Kulaktan dolma bilgilerle diş ağrısı esnasında, ağrıyı hafifletmek amacıyla dişe alkol kolonya yerleştirmenin herhangi bir faydası yoktur. Zira bu tür maddelerin ağrı kesici ve tedavi edici özelliği bulunmamaktadır. Üstelik dişe alkol, kolonya bastırmak diş etlerinde de hasarlara neden olacaktır. Dişteki ağrı ancak mevcut sorun ortadan kaldırıldığında kaybolacaktır.

Ağrıyan dişe kanal tedavisi yaptırmak, dolgu uygulamak işe yaramaz mı?
‘Ağrıyan dişin bana faydası olmaz. Kanal tedavisi de, dolgu da tutmaz.’ düşüncesi kesinlikle doğru değildir. Her ne olursa olsun, kişinin kendi dişi kadar sağlıklı bir protez, ne estetik, ne de fonksiyon olarak mümkündür. Nitekim kişinin kendi dişlerini sağlıklı bir şekilde koruması önemlidir.

Diş fırçası diş ağrısına neden olur mu?
Sert diş fırçası kullanımı ya da aşırı yumuşak diş fırçasının aşındırıcı özelliği ile diş yapısı zarar görebilmektedir. Fazla macun kullanımı veya hatalı fırçalama sonrasında genellikle baskın kullanılan elin denk geldiği bölgede oluşan aşınma, hem diş eti çekilmesine neden olabilir; hem de diş eti çekilmesi sonucu yumuşak kök yüzeyinin açığa çıkmasıyla hissedilen ağrıya sebep olur.