YAŞAM
Giriş Tarihi : 10-08-2021 01:18   Güncelleme : 10-08-2021 01:18

Üreyen kuşlar atlası

UNESCO Dünya Mirası olmaya hazırlanan Gediz Deltası’nda yürütülen çalışmada tam 114 kuş türünün ürediği tespit edildi.

Üreyen kuşlar atlası

-SEYYAH DERGİSİ AĞUSTOS 2021-

Uluslararası öneme sahip bir sulak alan ekosistemi olan Gediz Deltası, her yıl on binlerce kuşun ürediği Türkiye’deki 312 Önemli Doğa Alanı’ndan (ÖDA) biri. Çalışma sonunda İzmir sınırları içerisinde yer alan Gediz Deltası’nda üreyen her bir kuşa ait üreme haritası oluşturuldu. Deltada üreyen kuşların dağılımı ve bu türler üzerindeki tehditler belirlendi. Dünya flamingo nüfusunun yaklaşık yüzde onuna ev sahipliği yapan Gediz Deltası, aynı zamanda flamingoların Türkiye’de ürediği iki alandan birisi olma özelliği taşıyor. UNESCO Dünya Doğa Mirası kriterlerini sağlayan Gediz Deltası’ndaki flamingo üreme adasında, her yıl 18 ila 20 bin flamingo kuluçkaya yatıyor. Bu yıl da on binlerce yavru flamingo Gediz Deltası’nda yaşama gözlerini açtı. İzmir şehri ve yaban hayatının iç içe geçtiği bir doğal alan olan Gediz Deltası, flamingoların yanı sıra tepeli pelikan, küçük kerkenez, mahmuzlu kızkuşu, kara gagalı sumru, akça cılıbıt ve kocagöz gibi kuş türlerinin de ürediği bir sulak alan ekosistemi olma özelliği taşıyor.

GÖNÜLLÜLERİN KATILIMIYLA 
Doğa Derneği ekibinin yürüttüğü Gediz Deltası Üreyen Kuş Atlası çalışmaları, gönüllülerin katılımıyla gerçekleşti. Mayıs ayında başlayan saha çalışmaları, Türkiye’nin farklı bölgelerinden gönüllülerin desteğiyle tamamlandı. Çalışmalara katılan gönüllüler kuş gözlemi konusunda deneyim kazanarak üreyen kuşlara yönelik izleme çalışmalarının nasıl gerçekleştirildiğini alanında uzman kuş gözlemcilerden öğrenme şansı yakaladı. Doğa Derneği Biyoçeşitlilik Araştırma Koordinatörü Şafak Arslan Gediz Deltası’nda gerçekleştirdikleri üreyen kuş atlası çalışmalarına yönelik olarak şunları söyledi: “2021 yılında Gediz Deltası’nda düzenli olarak kuş izleme çalışmalarına başladık. Mayıs ayının ilk haftası itibariyle deltanın tamamında üreyen kuş atlası çalışmasını hayata geçirdik. Deltada aynı yöntemle kuş atlası çalışması en son 2006 yılında yapılmıştı. Bu çalışma sayesinde alandaki ve üreyen kuş türlerindeki değişimi görmüş olduk. Çalışma boyunca 114 kuş türünün üreme süreçlerine şahitlik ettik. Bu sayı Türkiye’de üreyen kuş türü sayısının üçte birinden fazla. 2006 yılında yapılan çalışmayla kıyasladığımızda kuğu, tepeli guguk, ince gagalı martı, kızıl kirazkuşu, sarıasma ve kuzgun gibi türlerin deltada o yıllarda üremediğini ancak artık üremeye başladıklarını tespit ettik. Geçmiş çalışmalarda olduğu gibi nesli küresel ölçekte tehdit altına olan üveyik kuşunun da deltada ürediğini kayıt altına aldık. Çayır delicesi ve boz çinte gibi kuş türlerinin ise artık ne yazık ki alanda üremediğini gözlemledik. Çalışmanın sonunda her bir tür için üreme haritası oluşturduk. Bu haritalar sayesinde deltada üreyen her bir kuşun yuvasının yeri belirlenmiş oldu. Amacımız Gediz Deltası’na yaşam olan bu alanları korumak ve devamlılığını sağlamak. Dileriz deltadaki biyolojik çeşitliliği tehdit edecek herhangi bir olumsuz projede, çalışmamız karar vericiler tarafından altlık olarak kullanılır ve kuşların yaşam alanları yok edilmez. Üreyen kuş atlası çalışmasından sonra deltadaki rutin kuş izleme çalışmalarını sürdüreceğiz. Sonbahar göç döneminde de göç izleme çalışmasıyla deltadaki çalışmalarımıza devam edeceğiz.”

İKİ MİLYON YAŞINDA 
İzmir’in Gediz Deltası’nda yapılan üreyen kuş atlası çalışmasının, deltanın UNESCO Dünya Doğa Mirası ilan edilmesi için yürütülen süreç açısından önemini vurgulayan Doğa Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Dicle Tuba Kılıç konuyla ilgili yaptığı açıklamada: “Gediz Deltası, UNESCO’nun Dünya Doğa Mirası kriterlerini sağlayan uluslararası ölçekte öneme sahip bir sulak alan. Kurulduğumuz 2002 yılından beri bu benzersiz doğal alanın hiçbir zarar görmeden yaşamaya devam etmesi için çalışmalar yürütüyoruz. Bu kapsamda yürüttüğümüz çalışmaların bir ayağını, Gediz Deltası’ndaki biyolojik çeşitliliği izlemek için gerçekleştirdiğimiz araştırmalar oluşturuyor. Gerçekleştirdiğimiz Gediz Deltası Üreyen Kuş Atlası çalışması, deltanın barındırdığı kuş çeşitliliğini ortaya koymak açısından çok değerli. Bu çalışmayla, Gediz Deltası’nda üreyen kuşların kapsamlı bir haritası ortaya çıkmış oldu. Yaklaşık iki milyon yaşında olan Gediz Deltası, uzun yıllardır doğaseverlerin ve bilim insanlarının çalışmalarıyla korunuyor. İnanıyoruz ki yürüttüğümüz bu çalışmalar, deltanın UNESCO Dünya Doğa Mirası ilan edilmesiyle taçlanacaktır.” dedi.